Jak wygląda komunizm w Wietnamie?

Wietnam to obecnie jeden z pięciu krajów na świecie, w których panuje ustrój komunistyczny. Po przeprowadzce do Hanoi zdarzało mi się słyszeć pytania, czy tak jak w czasach PRL-u, muszę stać teraz w długich kolejkach do pustych sklepów, a cukier kupuję na kartki. Jak w praktyce wygląda komunizm w Wietnamie?

Socjalizm tylko w nazwie

Pełna nazwa państwa, Socjalistyczna Republika Wietnamu, mogłaby wskazywać, że występuje tu gospodarka centralnie planowana. Gdy jednak rozejrzymy się po Hanoi, zauważymy logo Starbucksa, Pizzy Hut, a od kilku miesięcy także McDonalda. W supermarketach półki uginają się od towarów a galerie są wiecznie przepełnione ludźmi. Panujący tu system różni się więc od tego, który znamy z opowieści rodziców i dziadków.

W 1986 roku rząd rozpoczął reformy wolnorynkowe. Ludzie zaczęli zakładać własne biznesy, rozwinął się handel zagraniczny i otworzono granice dla turystów. Obecnie gospodarka Wietnamu jest jedną z najszybciej rozwijających się w Azji Południowo-Wschodniej. Przedsiębiorczość leży w naturze Wietnamczyków. Nie znam drugiego narodu, który miałby taką smykałkę do interesów. Prawie każda rodzina ma tu własny, mniejszy lub większy, biznes. Bardzo popularne są działalności zakładane w domu, np. kawiarnie w kuchni czy sklepiki w salonie.

salon fryzjerski w Wietnamie
Salon fryzjerski z kuchnią w tle

Poziom życia w Wietnamie wzrasta. Ludzie budują nowe domy, powstają nowoczesne osiedla i drogi. Mimo tego wielu Wietnamczyków wciąż żyje w skrajnym ubóstwie. Płaca minimalna wynosi 180 dolarów. Nic więc dziwnego, że część osób decyduje się na prowadzenie biznesu.

Jak komunizm przejawia się w życiu codziennym?

Pomimo gospodarki kapitalistycznej Wietnam to kraj komunistyczny. Niepodzielną władzę sprawuje tu Komunistyczna Partia Wietnamu, mająca kontrolę nad wszystkimi sektorami życia.

Jako obcokrajowiec nie odczuwam w dużym stopniu wpływu systemu na moje życie codzienne. W przeciwieństwie do Chin w Wietnamie działają strony internetowe takie jak Facebook czy Google. O tym, że mieszkam w kraju komunistycznym przypominają mi wszechobecne plakaty propagandowe i nagrania lecące z głośników, gdy stoję na światłach. Do tego zamykanie przez policję barów i restauracji przed północą.

Plakaty propagandowe w Wietnamie, komunizm w Wietnamie

Jak wygląda to jednak w przypadku Wietnamczyków? Oczywiście dużo bardziej odczuwają oni działanie komunizmu. Represje polityczne, wszechobecne łapówkarstwo, utrudnienia związane z wyjazdem z kraju (szczególnie na Zachód) i ograniczona wolność słowa to tylko niektóre z przykładów działania komunistycznego aparatu represji. Zdarzało mi się pytać znajomych Wietnamczyków o sytuację polityczną w ich kraju, jednak nie chcieli za wiele mówić na ten temat. Nic dziwnego, skoro niepochlebne wypowiadanie się o rządzie może skutkować trafieniem do więzienia. Jak więc naprawdę żyje się w Wietnamie lokalnym mieszkańcom, wiedzą tylko oni sami.

Pomnik Lenina

Mauzoleum Hồ Chí Minha
Mauzoleum Hồ Chí Minha

Mauzoleum Hồ Chí Minha, komunizm w Wietnamie

Źródła:

Hữu Ngọc, Viet Nam. Tradition and change, Thế giới Publishers 2016

https://worldview.stratfor.com/article/vietnams-political-economy-transition-1986-2016

6 komentarzy

  1. Niewiasto. Zejdź na ziemię. Pomieszkaj wśród lokalnych w rodzinie typowej dzielnicy z daleka od obcokrajowców i wtedy coś napisz. Wiele lat mieszkam w Sajgon. Żona i córka Wietnamki. Rodzina i znajomi Wietnamczycy. I wygląda to inaczej niż napisałaś. Zamordyzm jest straszny. Ludzie znikają z domów. Więźniów politycznych i sumienia cała masa. I zarobki małe. Na kontrakcie jako biała nie masz wiedzy o tym.

  2. Byłem w Wietnamie na wycieczce. Pierwszy przewodnik przedstawił się jako antykomunista. Powiedział, że do partii należy niewiele osób, “elita”, głównie potomkowie pierwszej generacji komunistów. Z drugiej strony przyznał, że Wietnam nie miał lepszej opcji niż komunizm. Z trzeciej, powiedział, że jedyna praktyczna niedogodność to łapówkarstwo.
    Wietnamski system ekonomiczny nazywa się doi moi. Dobra nazwa – ktoś was doi drodzy moi.
    Drugi przewodnik był komunistą z przekonania. Powiedział, że każdy po uzyskaniu pełnoletności dostaje ofertę wstąpienia do partii, ale on nie wstąpił bo woli działalność prywatną. Wstąpienie do partii oznacza karierę w wojsku lub biurokracji.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *